| Płeć | Imię męskie |
| Główne pojęcia i wartości | sprawiedliwość, suwerenność sumienia, odwaga cywilna przed władzą, precyzja analityczna, wierność prawdzie historycznej. |
| Główne daty imienin | 3 stycznia, 21 lipca (główne wspomnienie proroctwa), 10 października, 10… |
| Formy międzynarodowe | Daniel (ang./niem./fr./pol.), Daniele (it.), Daniel/Danilo (hiszp./port.). |
Pochodzenie i ewolucja znaczenia
Imię Daniel posiada potężny, czysty rodowód semicki i biblijny. Wywodzi się bezpośrednio z języka hebrajskiego od słowa Daniyyel (דָּנִיֵּאל). Składa się ono z dwóch wyrazistych członów: czasownika din (sądzić, rozsądzać) oraz elementu teoforycznego El (Bóg). Dosłowne znaczenie tego imienia to „Bóg jest moim sędzią” lub „moim sędzią jest potężny ład”. W ujęciu cywilizacyjnym imię to stało się synonimem unikalnej niezależności intelektualnej oraz odwagi cywilnej wobec tyranii państwa. Daniel to archetyp analityka i sprawiedliwego męża stanu, który odrzuca konformizm i strach przed władzą świecką, opierając swoje decyzje wyłącznie na obiektywnej prawdzie i nienaruszalnym prawo moralnym. W Polsce imię to notowane jest od XIV wieku. Trvale uosabia człowieka o żelaznej dyscyplinie wewnętrznej, który potrafi precyzyjnie rozszyfrować skomplikowane procesy geopolityczne lub społeczne, zachowując krystaliczną uczciwość i dumną postawę w każdych warunkach.

Patron: Święty Daniel Prorok
Głównym patronem imienia jest biblijny prorok Daniel (VI wiek p.n.e.), autor Księgi Daniela, jeden z czterech wielkich proroków. Jako młody chłopak z elity żydowskiej został uprowadzony do niewoli babilońskiej. Wykazał się tytaniczną pracą nad własnym wykształceniem oraz żelazną samodyscypliną, odmawiając jedzenia pogańskich potraw królewskich w imię wierności swoim zasadom. Dzięki wybitnemu intelektu i umiejętności interpretacji procesów dziejowych (słynne pismo na ścianie „Mene, mene, tekel, ufarsin”) został głównym doradcą królów Babilonu i Persji. Przeszedł do historii jako wzorzec odwagi cywilnej – wrzucony do jaskini lwów za odmowę zaprzestania modlitw do prawdziwego Boga, przetrwał próbę nienaruszony, demonstrując bezwzględną przewagę siły ducha nad aparatem przymusu państwowego.
Ważne postaci historyczne
- Daniel Chodowiecki (1726–1801): wybitny polsko-niemiecki malarz, rysownik i rytownik okresu oświecenia, dyrektor Królewskiej Pruskiej Akademii Sztuk Pięknych w Berlinie. Człowiek o niezwykłej pracowitości i precyzji warsztatowej, który w swoich licznych dziełach dokumentował z surowym realizmem życie codzienne, obyczaje oraz kluczowe wydarzenia historyczne Europy, ucząc kolejne pokolenia rzetelnej obserwacji faktów.
- Daniel Czapliński (zm. ok. 1660): podstarości czyhryński, rotmistrz wojsk koronnych. Postać o twardym, bezwzględnym charakterze żołnierskim, znana z literatury (Sienkiewicz) i historii. Reprezentował surowy, kresowy etos obronny Rzeczypospolitej, biorąc czynny udział w walkach z powstaniem Chmielnickiego oraz potopem szwedzkim, wykazując się operacyjną nieustępliwością w obronie granic państwa.
Przesłanie i współczesne znaczenie
- Dla rodziców: Wybór imienia Daniel to decyzja o wychowaniu syna na człowieka o silnej tożsamości moralnej i niezależności myślenia. To imię chroni chłopca przed psychologią tłumu i oportunizmem, rozwijając w nim zdolności analityczne oraz odwagę do stania przy swoich racjach, nawet gdy oznacza to samotność.
- Dla noszącego to imię: Wybór imienia Daniel to decyzja o wychowaniu syna na człowieka o silnej tożsamości moralnej i niezależności myślenia. To imię chroni chłopca przed psychologią tłumu i oportunizmem, rozwijając w nim zdolności analityczne oraz odwagę do stania przy swoich racjach, nawet gdy oznacza to samotność.