| Płeć | Imię męskie |
| Główne pojęcia i wartości | potęga i zdrowie publiczne (pochodna od bycia silnym), suwerenność decyzji życiowych, walka z fałszem, odwaga operacyjna, rzetelność naukowa. |
| Główne daty imienin | 14 kwietnia, 1 czerwca, 15 grudnia (główne wspomnienie liturgiczne św. Waleriana). |
| Formy międzynarodowe | Valerianus (łac.), Valerian (ang./niem./skand.), Valérien (fr.), Valeriano (it./hiszp./port.), Walierjan (ros.). |
Pochodzenie i ewolucja znaczenia
Imię Walerian posiada surowy, wybitnie urzędniczy, militarny i państwowotwórczy rodowód starorzymski. Wywodzi się bezpośrednio z klasycznej łaciny od imienia Valerianus, które stanowi formę pochodną (patronimiczną) od nazwiska potężnego rodu patrycjuszowskiego Waleriuszy (Gens Valeria), wywodzącego swój źródłosłów od czasownika valere – oznaczającego „być silnym”, „mieć potężną moc” bądż „zarządzać z autorytetem”.
In ujęciu cywilizacyjnym imię to stało się synonimem wybitnej dyscypliny operacyjnej, rzetelności naukowej oraz bezkompromisowej obrony struktur państwowych i zdrowia publicznego przed rozpadem i anarchią. Walerian to archetyp administratora, stratega i uczonego, który buduje siłę wspólnoty na fundamencie obiektywnej prawdy, faktów i twardego prawa moralnego. W Polsce imię to notowane jest od średniowiecza, noszone przez wybitnych mężów stanu, reformatorów i uczonych, uosabiając polski etos rzetelnej pracy organicznej, precyzji myślenia oraz odwagi cywilnej.

Patron: Święty Walerian, biskup
Głównym patronem imienia jest święty Walerian (ok. 377–457 n.e.), biskup Abbenzy w Afryce Północnej i męczennik. Żył i działał w czasach skrajnego chaosu i najazdów barbarzyńskich Wandalów pod wodzą arianina Genzeryka. Wykazał się potężną siłą charakteru i odwagą cywilną – mając ponad osiemdziesiąt lat, kategorycznie odmówił wykonania bezprawnego rozkazu króla wandalów nakazującego wydanie zasobów kościelnych i naczyń liturgicznych, co oznaczałoby kapitulację moralną przed najeźdźcą.
W odwecie król wygnał go z miasta i wydał surowy dekret zakazujący komukolwiek udzielania mu schronienia bądż żywności. Walerian wykazał się nadludzkim harcem ducha – spędził ostatnie miesiące życia pod gołym niebem na publicznym placu, żyjąc w surowej izolacji, do końca podtrzymując na duchu wiernych i odrzucając oportunizm, umierając z wycieńczenia w 457 roku, stając się uniwersalnym symbolem nienaruszalności sumienia.
Ważne postaci historyczne
- Walerian Łukasiński (1786–1868): polski oficer, major piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, twórca Wolnomularstwa Narodowego i Towarzystwa Patriotycznego. Absolutna ikona nadludzkiej odporności psychicznej, siły woli i honoru żołnierskiego w historii świata. Za zorganizowanie struktur konspiracyjnych walczących z carskim uciskiem został aresztowany w 1822 roku i skazany na potężne więzienie. Spędził w surowej, nieludzkiej izolacji i lochach (głównie w katordze w Szlisselburgu) czterdzieści sześć lat, przykuty łańcuchem do ściany, w całkowitym odcięciu od świata. Nie wydał nikogo, nie załamał się psychicznie i do końca zachował pełną suwerenność myślenia i dumną postawę, stając się wiecznym symbolem niezłomności sumienia narodowego.
- Walerian Borowczyk (1923–2006): wybitny polski reżyser filmowy, scenarzysta, grafik i pisarz, reformator języka kinowego epoki nowej fali. Człowiek o surowym, niezwykle precyzyjnym umyśle plastycznym i perfekcjonizmie warsztatowym, który w swojej twórczości artystycznej z chirurgiczną precyzją obnażał fałsz, hipokryzję obyczajową oraz pozerstwo moralne społeczeństwa, domagając się autentyczności i suwerenności wyrazu, zdobywając globalny autorytet.
Przesłanie i współczesne znaczenie
- Dla rodziców: Wybór imienia Walerian to postawienie przed synem wymagania rozwijania talentów intelektualnych, precyzji działania i potężnej siły charakteru. To imię sprzyja ukształtowaniu u chłopca zdolności menedżerskich, szacunku do prawa oraz uczy go budowania własnej wartości na realnej wiedzy i konkretnych zasługach dla społeczności.
- Dla noszącego to imię: Walerian wyklucza chaos, powierzchowność i chwiejność emocjonalną. Zobowiązuje cię do bycia „strażnikiem siły i ładu” we własnym życiu zawodowym – mężczyzną zorganizowanym, przewidywalnym i zasadniczym, na którego sile psychicznej rodzina oraz współpracownicy mogą bezwzględnie polegać w warunkach kryzysowych.

























