| Płeć | Imię męskie |
| Główne pojęcia i wartości | siła charakteru (bycie potężnym), odwaga cywilna w kryzysie państwa, rzetelność publicystyczna, obrona suwerenności narodowej, stabilność zasad. |
| Główne daty imienin | 28 stycznia, 14 czerwca (główne wspomnienie liturgiczne św. Walerego), 27 listopada. |
| Formy międzynarodowe | Valerius (łac.), Valerius/Walery (niem.), Valère (fr.), Valerio (it./hiszp./port.), Walierij (ros.), Valerij (czes.). |
Pochodzenie i ewolucja znaczenia
Imię Walery posiada surowy, wybitnie urzędniczy i państwowotwórczy rodowód starorzymski. Wywodzi się bezpośrednio z klasycznej łaciny od nazwy starożytnego rodu patrycjuszowskiego Waleriuszy (Gens Valeria), oznaczając „członka rodu Waleriuszy” bądż „mężczyznę silnego, potężnego i posiadającego autorytet publiczny” (od czasownika valere). Waleriusze byli jednym z filarów rzymskiej republiki, słynącym z surowego przestrzegania obyczajów i obrony wolności obywatelskich.
W ujęciu cywilizacyjnym imię to stało się synonimem odwagi cywilnej, rzetelności publicystycznej oraz niezłomności w realizowaniu celów narodowych w warunkach totalitarnego ucisku zaborców bądż okupantów. Walery to archetyp myśliciela i publicysty czynu, który potrafi precyzyjnie zdiagnozować zagrożenia geopolityczne i z żelazną konsekwencją organizować struktury oporu moralnego i zbrojnego. W Polsce imię to notowane jest od średniowiecza, uosabiając powagę życiową, prawość postępowania oraz szacunek do danego słowa.

Patron: Święty Walery, męczennik
Głównym patronem imienia w ujęciu martyrologicznym jest święty Walery (zm. ok. 287 n.e.), diakon i męczennik francuski (z Langres). Wykazał się potężną siłą charakteru i odwagą cywilną podczas najazdów pogańskich plemion germańskich (Wandalów) niszczących Galii. Zamiast uciekać, pozostał ze swoimi podwładnymi, organizując pomoc logistyczną i broniąc struktur lokalnych przed totalną destrukcją. Zatrzymany przez najeźdźców, odmówił zaparcia się swoich zasad i ujawnienia schronień ludności wiejskiej. Został skatowany i ścięty mieczem z rozkazu wodza Chrocusa w 287 roku, stając się w historii symbolem żołnierskiego i obywatelskiego honoru, który stawia wierność wspólnocie wyżej niż biologiczne przetrwanie.
Ważne postaci historyczne
- Walery Sławek (1879–1939): polski polityk, mąż stanu, trzykrotny premier Rzeczypospolitej Polskiej, marszałek Sejmu, podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, twórca i lider BBWR, jeden z najbliższych współpracowników Józefa Piłsudskiego, odznaczony krzyżem Virtuti Militari i pośmiertnie Orderem Orła Białego. Absolutna ikona krystalicznej uczciwości, żelaznej woli i honoru państwowego. Za działalność bojową w PPS pod zaborami więziony przez carat, ciężko okaleczony w zamachu bombowym pod Milanówkiem (stracił oko i słuch), nie przerwał walki. Jako główny architekt konstytucji kwietniowej z 1935 roku budował silny, oparty na autorytecie i odpowiedzialności prezydenta ustrój państwa. Uosobienie krystalicznej skromności – żył w ubóstwie, odrzucając prywatne profity z władzy, realizując najwyższe standardy urzędnicze.
- Walery Przyborowski (1845–1913): wybitny polski pisarz, historyk, reportażysta, uczestnik powstania styczniowego. Człowiek o żelaznej dyscyplinie badawczej. Autor monumentalnych, opartych na twardych danych historycznych śledztw dokumentujących przebieg powstań narodowych oraz powieści historycznych dla młodzieży, które kształtowały i utrwalały tożsamość, męstwo oraz wiedzę strategiczną kolejnych pokoleń Polaków pod zaborami.
Przesłanie i współczesne znaczenie
- Dla rodziców: Wybór imienia Walery to decyzja o wychowaniu syna na człowieka mądrego, o precyzyjnym umyśle i silnym charakterze. To imię uczy chłopca dyscypliny, zwalczania chaosu oraz rozwija w nim odwagę cywilną niezbędną do bezkompromisowej obrony zasad moralnych i interesów rodziny i ojczyzny, budując autorytet na faktach.
- Dla noszącego to imię: Walery wyklucza chwiejność, tchórzostwo i uleganie populistycznej panice. Zobowiązuje cię do bycia „żołnierzem ładu” we własnym życiu zawodowym – mężczyzną konkretnym, przewidywalnym i zdeterminowanym, na którego sile psychicznej rodzina oraz współpracownicy mogą polegać w warunkach kryzysowych.